کتاب واحدهای ژئومورفولوری ایران

ژئومورفولوژی یکی از زیر مجموعه های علوم زمین و جغرافیای طبیعی می باشد که نحوه پیدایش اشکال زمین و مراحل تکامل آنها را بررسی می کند. قلمرو مطالعه آن همه خشکیها و آب ها چه سطحی یا زیرسطحی، همچنین سواحل را در بر می گیرد. ژئومورفولوژی با علوم دیگر، مانند زمین شناسی، آب و هوا و هیدرولوژی ارتباط بسیار نزدیکی دارد و به کمک آنها می تواند در بررسی های محیطی و عمرانی نقش مهمی داشته باشد. از علوم دیگر نیز به نسبت بهره می گیرد. امروزه با افزایش و رشد بی رویه جمعیت کره زمین که به دنبال آن شهرها و سکونتگاه ها به سرعت رو به گسترش نهاده اند برای انتخاب نواحی امن و بی خطر، ژئومورفولوژی می تواند در مکانیابی امن بسیار موثر باشد. هم چنین در شرایط کنونی برای بهره مندی بیشتر از زمین، دخالتها و دستکاری های انسان را در طبیعت افزایش داده گاهی نظم و تعادل محیط زیست را بر هم می زند و سبب پیدایش و گسترش فرایندهای مورفولوژیکی می گردد که به غلط به نام بلایای طبیعی نام گرفته است. چون اغلب انسان ها و جوامع در مقابل برخی از فرایندها، مانند سیل، زلزله ... عاجز و ناتوان هستند. به این جهت این فرایندها به عنوان بلایای طبیعی به شمار می آیند. ژئومورفولوژی با نگرش سیستمی خود می تواند فرایندهای مورفولوژیکی از جمله حرکت های دامنه ای و فرسایش خاک و تخریبهای محیطی و دیگر فرایندهای پرخطر طبیعی را به طور کامل کنترل نماید یا این که آسیب های آنها را به حداقل ممکن کاهش دهد.

امروزه ژئومورفولوژی در بیشتر نقاط کره زمین از جمله ایران یکی از علوم ناشناخته میباشد. بنابر این ویژگی های مورفولوژیکی این سرزمین به صورت ناشناخته باقی مانده است. هم چنین مطالعات و بررسی هایی که به وسیله افرادی صورت گرفته است، اغلب ناقص اند و یا این که به صورت منظم و سیستماتیک نمی باشند. در نتیجه مبهم و آن طوری که باید شفاف نیستند و نیاز به بررسی های مورفولوژیکی به طور کامل احساس می شود. ولی امروزه با گسترش علوم مربوط به جغرافیای طبیعی از جمله ژئومورفولوژی با توسعه واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی هم چنین دانشگاههای دولتی در سراسر کشور و بسط و گسترش عرصه های مطالعاتی در زمینه های مختلف، امید است در آینده با انجام پروژه های عمرانی جهت شناخت فرایندهای مورفولوژیکی و کنترل آنها گامهای اساسی برداشته شود.